آمارهای تازه بانک مرکزی نشان میدهد که میزان ساخت مسکن توسط بخش خصوصی در کشور کاهش یافته و از سوی دیگر هزینههای ساخت مسکن رشد چشمگیری داشته است. کاهش قدرت خرید و خروج مردم از بازار مسکن باعث شده که صنعت ساختمان وارد رکودی بی سابقه شود.
ه گزارش شهرآرانیوز، افزایش هزینههای تولید ساختمان و کاهش قدرت خرید مردم باعث شده است که در عمل جمعیت بسیاری از مستاجران و افراد فاقد مسکن توان خرید و ورود به بازار خرید مسکن را نداشته باشند.
خالی شدن بازار مسکن از متقاضی باعث شده که طی سنوات اخیر شاهد عرضه زیر فی مسکن در بازار باشیم. بسیاری از سازندگان برای بازپرداخت تعهدات مالی خود حتی مجبور به عرضه واحدهای ساخته شده به کمتر از قیمت عرف شده اند. این روند در نهایت باعث شده که علیرغم اینکه سالانه نیاز به ساخت حداقل یک میلیون مسکن در کشور داریم، میزان ساخت و عرضه مسکن در بازار هرساله کاهش پیدا کند.
در تازه ترین گزارش بانک مرکزی که مربوط به ساخت و ساز در سال ۱۴۰۳ است با اعداد و ارقامی مواجه میشویم که گویای خروج بخشی از سازندگان مسکن از این بازار است. در ادامه به مرور این گزارش میپردازیم.
نماد بارز افزایش هزینهها و کاهش ساخت
طبق گزارش بانک مرکزی در سال ۱۴۰۳ میزان سرمایهگذاری در ساختمانهای جدید مناطق شهری (به قیمتهای جاری) ۳۵.۱ درصد نسبت به سال ۱۴۰۲ افزایش یافته است. این درحالی است که در این مدت تعداد واحدهای ساخته شده و سطح زیربنای ساخته شده به ترتیب ۴.۱ و ۵.۵ درصد کاهش یافته است. این اعداد در واقع بیان گر آن است که باوجود کاهش ساخت مسکن و رشد توامان نرخ نهادههای ساختمانی در نهایت جمع هزینههای ساخت مسکن افزایش پیدا کرده است.
همچنین در سال ۱۴۰۳، تعداد ۳۷۴.۳ هزار واحد مسکونی با زیربنایی معادل ۶۰.۹ میلیون متر مربع در کل مناطق شهری کشور توسط بخش خصوصی تکمیل شد.
در پایان اسفندماه سال ۱۴۰۳، مانده خالص تسهیلات پرداختی بانکها و موسسات اعتباری غیربانکی به بخشهای غیردولتی “مسکن” و “ساختمان” (بدون احتساب سود و درآمد سالهای آتی) نسبت به پایان اسفندماه ۱۴۰۲ به ترتیب با افزایش ۴۸.۲ و ۱۹.۵ درصد افزایش یافت. همچنین در پایان اسفندماه سال ۱۴۰۳، مجموع سهم بخش مسکن و ساختمان از کل مانده تسهیلات اعطایی به بخشهای مختلف اقتصاد معادل ۱۵.۱ درصد بوده است.
واحدهای مسکونی تکمیلشده توسط بخش خصوصی در مناطق شهری
در سال ۱۴۰۳ میزان سرمایهگذاری در ساختمانهای جدید مناطق شهری (به قیمتهای جاری) با افزایش ۳۵.۱ درصدی نسبت به سال قبل از آن به ۱۲۱۵۹.۷ هزار میلیارد ریال رسید. این میزان عملکرد به قیمتهای ثابت سال ۱۴۰۰ نشان از افزایش ۴.۲ درصدی سرمایهگذاری حقیقی در ساختمانهای جدید مناطق شهری نسبت به سال ۱۴۰۲ دارد. عملکرد افزایشی سرمایهگذاری حقیقی در نتیجه افزایش سرمایهگذاری درتهران، شهرهای بزرگ و سایر مناطق شهری بوده است.
در سال ۱۴۰۳، تعداد ۳۷۴.۳ هزار واحد مسکونی با زیربنایی معادل ۶۰.۹ میلیون متر مربع در کل مناطق شهری کشور توسط بخش خصوصی تکمیل گردید که میزان تغییر تعداد واحدهای مسکونی و زیربنای آن نسبت به سال قبل از آن به ترتیب معادل ۴.۱ و ۵.۵ درصد کاهش یافته است.
پروانههای ساختمانی صادر شده در مناطق شهری
در سال ۱۴۰۳، آمار پروانههای ساختمانی صادره توسط شهرداریهای مناطق شهری کشور برحسب تعداد و سطح کل زیربنا نسبت به سال قبل از آن به ترتیب ۵.۸ و ۳.۶ درصد افزایش نشان میدهد. عملکرد تعداد پروانههای ساختمانی صادره بر حسب مناطق شهری موید کاهش ۱.۱ و ۰.۷ درصدی به ترتیب برای “تهران” و “شهرهای بزرگ” و افزایش ۸.۹ درصد “سایر مناطق شهری” نسبت به سال ۱۴۰۲ میباشد. همچنین عملکرد سطح کل زیربنای مندرج در پروانههای ساختمانی نیز در “تهران” و “شهرهای بزرگ” به ترتیب ۷.۹ و ۱۰.۶ درصد افزایش و در سایر مناطق شهری معادل ۱.۸ درصد کاهش نشان می دهد.
عملکرد شبکه بانکی در بخش ساختمان و مسکن؛ مانده خالص تسهیلات اعطایی به بخشهای غیردولتی ساختمان و مسکن
در پایان اسفندماه سال ۱۴۰۳، مانده خالص تسهیلات پرداختی بانکها و موسسات اعتباری غیربانکی به بخشهای غیردولتی “مسکن” و “ساختمان” (بدون احتساب سود و درآمد سالهای آتی) نسبت به پایان اسفندماه ۱۴۰۲ به ترتیب با افزایش ۴۸.۲ و ۱۹.۵ درصد به مبلغ ۹۳۴۱.۴ و ۱۸۷۹.۴ هزار میلیارد ریال رسید. در پایان اسفندماه سال ۱۴۰۳، مجموع سهم بخش مسکن و ساختمان از کل مانده تسهیلات اعطایی به بخشهای مختلف اقتصاد معادل ۱۵.۱ درصد بوده است.
